微积分

1. 极限 (Limits)

1.1 极限的定义

对于函数 $f(x)$,当 $x$ 趋近于 $a$ 时,如果 $f(x)$ 趋近于某个确定的值 $L$,则称 $L$ 为函数 $f(x)$ 当 $x \to a$ 时的极限。

$$\lim_{x \to a} f(x) = L$$

1.2 常用极限公式

基本三角极限

  • $\lim_{x \to 0} \frac{\sin x}{x} = 1$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{\tan x}{x} = 1$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{1 - \cos x}{x^2} = \frac{1}{2}$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{\arcsin x}{x} = 1$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{\arctan x}{x} = 1$

指数与对数极限

  • $\lim_{x \to 0} \frac{e^x - 1}{x} = 1$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{a^x - 1}{x} = \ln a$ (a > 0, a ≠ 1)
  • $\lim_{x \to 0} \frac{\ln(1 + x)}{x} = 1$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{\log_a(1 + x)}{x} = \frac{1}{\ln a}$ (a > 0, a ≠ 1)

重要极限

  • $\lim_{x \to \infty} \left(1 + \frac{1}{x}\right)^x = e$
  • $\lim_{x \to 0} (1 + x)^{\frac{1}{x}} = e$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{(1 + x)^n - 1}{x} = n$
  • $\lim_{x \to 0} \frac{(1 + x)^{\alpha} - 1}{x} = \alpha$ (α为任意实数)

无穷大与无穷小

  • $\lim_{x \to \infty} \frac{x^n}{e^x} = 0$ (n为任意正整数)
  • $\lim_{x \to \infty} \frac{\ln x}{x^n} = 0$ (n > 0)
  • $\lim_{x \to +\infty} x^n e^{-x} = 0$ (n为任意正数)
  • $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{n} = 1$
  • $\lim_{n \to \infty} \sqrt[n]{a} = 1$ (a > 0)

数列极限

  • $\lim_{n \to \infty} \left(1 + \frac{1}{n}\right)^n = e$
  • $\lim_{n \to \infty} \frac{n!}{n^n e^{-n} \sqrt{2\pi n}} = 1$ (Stirling公式)
  • $\lim_{n \to \infty} \frac{a^n}{n!} = 0$ (a为任意常数)
  • $\lim_{n \to \infty} \frac{n^k}{a^n} = 0$ (a > 1, k为任意正数)

等价无穷小 (x → 0)

  • $\sin x \sim x$
  • $\tan x \sim x$
  • $\arcsin x \sim x$
  • $\arctan x \sim x$
  • $e^x - 1 \sim x$
  • $\ln(1 + x) \sim x$
  • $a^x - 1 \sim x \ln a$
  • $(1 + x)^{\alpha} - 1 \sim \alpha x$
  • $1 - \cos x \sim \frac{x^2}{2}$

1.3 L’Hôpital法则

当遇到 $\frac{0}{0}$ 或 $\frac{\infty}{\infty}$ 型未定式时:

$$\lim_{x \to a} \frac{f(x)}{g(x)} = \lim_{x \to a} \frac{f'(x)}{g'(x)}$$

2. 导数 (Derivatives)

2.1 导数的定义

函数 $f(x)$ 在点 $x_0$ 处的导数定义为:

$$f'(x_0) = \lim_{h \to 0} \frac{f(x_0 + h) - f(x_0)}{h}$$

2.2 基本导数公式

函数导数
$c$ (常数)$0$
$x^n$$nx^{n-1}$
$e^x$$e^x$
$a^x$$a^x \ln a$
$\ln x$$\frac{1}{x}$
$\log_a x$$\frac{1}{x \ln a}$
$\sin x$$\cos x$
$\cos x$$-\sin x$
$\tan x$$\sec^2 x$
$\cot x$$-\csc^2 x$
$\sec x$$\sec x \tan x$
$\csc x$$-\csc x \cot x$
$\arcsin x$$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
$\arccos x$$-\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$
$\arctan x$$\frac{1}{1+x^2}$

2.3 求导法则

线性法则

$(af(x) + bg(x))' = af'(x) + bg'(x)$

乘积法则 (Product Rule)

$(f(x)g(x))' = f'(x)g(x) + f(x)g'(x)$

商法则 (Quotient Rule)

$$\left(\frac{f(x)}{g(x)}\right)' = \frac{f'(x)g(x) - f(x)g'(x)}{[g(x)]^2}$$

链式法则 (Chain Rule)

$(f(g(x)))' = f'(g(x)) \cdot g'(x)$

反函数求导

如果 $y = f(x)$ 的反函数为 $x = f^{-1}(y)$,则:

$$\frac{dx}{dy} = \frac{1}{\frac{dy}{dx}}$$

2.4 高阶导数

  • 二阶导数:$f''(x) = \frac{d^2f}{dx^2}$
  • n阶导数:$f^{(n)}(x) = \frac{d^nf}{dx^n}$

3. 积分 (Integrals)

3.1 不定积分

定义

如果 $F'(x) = f(x)$,则称 $F(x)$ 为 $f(x)$ 的一个原函数,记作:

$$\int f(x)dx = F(x) + C$$

基本积分公式

函数不定积分
$0$$C$
$1$$x + C$
$x^n$ (n≠-1)$\frac{x^{n+1}}{n+1} + C$
$\frac{1}{x}$$\ln\|x\| + C$
$e^x$$e^x + C$
$a^x$$\frac{a^x}{\ln a} + C$
$\sin x$$-\cos x + C$
$\cos x$$\sin x + C$
$\tan x$$-\ln\|\cos x\| + C$
$\cot x$$\ln\|\sin x\| + C$
$\sec x$$\ln\|\sec x + \tan x\| + C$
$\csc x$$-\ln\|\csc x + \cot x\| + C$
$\sec^2 x$$\tan x + C$
$\csc^2 x$$-\cot x + C$
$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$$\arcsin x + C$
$\frac{1}{1+x^2}$$\arctan x + C$
$\frac{1}{x\sqrt{x^2-1}}$$\sec^{-1}\|x\| + C$

3.2 积分法则

线性性质

$$\int [af(x) + bg(x)]dx = a\int f(x)dx + b\int g(x)dx$$

分部积分法

$$\int u dv = uv - \int v du$$

换元积分法

$$\int f(g(x))g'(x)dx = \int f(u)du \quad (u = g(x))$$

3.3 定积分

定义(Riemann积分)

$$\int_a^b f(x)dx = \lim_{n \to \infty} \sum_{i=1}^n f(x_i)\Delta x$$

牛顿-莱布尼茨公式

$$\int_a^b f(x)dx = F(b) - F(a)$$

其中 $F'(x) = f(x)$

定积分性质

  • $\int_a^a f(x)dx = 0$
  • $\int_a^b f(x)dx = -\int_b^a f(x)dx$
  • $\int_a^b f(x)dx = \int_a^c f(x)dx + \int_c^b f(x)dx$

4. 微积分的应用

4.1 几何应用

切线方程

在点 $(x_0, f(x_0))$ 处的切线方程:

$$y - f(x_0) = f'(x_0)(x - x_0)$$

曲线的凹凸性

  • 若 $f''(x) > 0$,曲线向上凹(凹函数)
  • 若 $f''(x) < 0$,曲线向下凸(凸函数)

面积计算

曲线 $y = f(x)$ 与 x 轴在区间 $[a,b]$ 围成的面积:

$$S = \int_a^b |f(x)|dx$$

弧长计算

曲线 $y = f(x)$ 在区间 $[a,b]$ 的弧长:

$$L = \int_a^b \sqrt{1 + [f'(x)]^2}dx$$

体积计算(旋转体)

绕 x 轴旋转:$V = \pi \int_a^b [f(x)]^2 dx$

绕 y 轴旋转:$V = 2\pi \int_a^b x \cdot f(x) dx$

4.2 物理应用

速度与加速度

  • 位置函数:$s(t)$
  • 速度:$v(t) = s'(t)$
  • 加速度:$a(t) = v'(t) = s''(t)$

功与能量

变力做功:$W = \int_a^b F(x)dx$

5. 常用技巧与方法

5.1 三角函数积分

  • $\int \sin^m x \cos^n x dx$ 的积分技巧
  • 万能公式:$t = \tan(\frac{x}{2})$

5.2 有理函数积分

部分分式分解法

5.3 无理函数积分

三角替换、根式替换

5.4 Taylor级数展开

$$f(x) = f(a) + f'(a)(x-a) + \frac{f''(a)}{2!}(x-a)^2 + \cdots$$

常用展开:

  • $e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \frac{x^3}{3!} + \cdots$
  • $\sin x = x - \frac{x^3}{3!} + \frac{x^5}{5!} - \cdots$
  • $\cos x = 1 - \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} - \cdots$
  • $\ln(1+x) = x - \frac{x^2}{2} + \frac{x^3}{3} - \cdots$

6. 重要定理

6.1 微分中值定理

Rolle定理

如果函数 $f(x)$ 在 $[a,b]$ 连续,在 $(a,b)$ 可导,且 $f(a) = f(b)$,则存在 $\xi \in (a,b)$ 使得 $f'(\xi) = 0$。

Lagrange中值定理

$$\frac{f(b) - f(a)}{b - a} = f'(\xi), \quad \xi \in (a,b)$$

6.2 积分中值定理

如果 $f(x)$ 在 $[a,b]$ 连续,则存在 $\xi \in [a,b]$ 使得:

$$\int_a^b f(x)dx = f(\xi)(b-a)$$